Bolivio Esperanto

Benzina problemo en Bolivio

2011-01-09T13:35:00.000-08:00

La 26an de decembro, Vicprezidento Álvaro García Linera, lanĉis la dekreton 748an, kiu kreskigis koston de precipaj hidrokarbidoj, ĉar subvencioj kaj malaltaj prezoj okazigas kontrabandon en najbaraj landoj. Por nuligi efektojn, Lineras sugestis transformi aŭtomobilojn al uzo de natura gaso (kiu ni produktas kaj ne sxangxus sia prezo).

Novaj kostoj estis preskaŭ duoblaj :

Antaŭ Post

dekreto dekreto

Benzino 3,74 6,47 72%

Dizelo 3,72 6,80 82%

Protestado komenciĝis en la urboj La Paz kaj Cochabamba , okazis manifestacioj, bataloj, gravaj detruaĵoj, homoj estis vunditaj kaj arestitaj. Aliaj urboj prezentis amasajn manifestacioj je preskaŭ 10 000 personoj. Tie oni povis aŭskulti fortajn kriojn petante abdikecon de la prezidento Evo Morales .

La 31an de decembro, registaro nuligis la dekreton, tamen opinioj favoraj al Avo Morales falis, ĝis atingi 67% malfavoraj kaj 74% por Garcia Linera . Kaj popol-aprobo falis al 30%, plej malalta nivelo de 2006 kiam komenciĝis lia regado.

Bolivia inflacio aperas pli alta ol tiu planita de la registaro kaj atingis 7,18% (pasintan jaron). Decembro elmontris la plej altan inflacion kun 1,76%.

2010 ne estis bona jaro por Bolivia ekonomio. Kreskado je 3,7% estis inter la plej malaltaj de Ameriko.

Morto tago: tradicio en Bolivio

2010-11-09T17:16:00.000-08:00

En antaŭ-kolonia tradicio, animo de mortaj personoj kuniĝis kun "Urkhu Pacha" (suba mondo). En ĉi tiu subtera mondo (inversita mondo), animoj vivas la viva ciklo inverse, ili naskas maljunaj por morti junaj kaj revivi la mondon de la vivantoj. Do morto ne estas fendajho, estas etapo de la viva ciklo, male al la katolika religio.

Ĉiun jaron, animoj revenas viziti la mondon de la vivantoj por vidi ĉu ghia memoro ankoraŭ daŭras.

Animoj alvenas malsataj kaj sojfaj. Vivantoj preparas manghajhojn kaj trinkajhojn. Ĉi tiu ago elmontras la gravecon de la reciproko en andina socio, kaj mortintoj intervenas permesante bonajn rikoltojn, kaj bonan pluvadon.

Unuaj hispanoj en Ameriko priskribas, ke amerikanoj demetis mortintojn de iliaj tomboj, kaj vivantoj vestis ilin, preparis manghajhojn, dancis kun ili, kaj fine ilin resendis al iliaj tomboj. Sed la katolika eklezio tuj punis tiujn tradiciojn.

40 000 000 $us povus savi la plej grandan rezervon de dinosaŭraj spuroj en la mondo.

2010-10-26T08:12:00.000-07:00

En 1994, dum promenado tra cementa fabriko teretaĝo ĉirkaŭ urbo Sukro-Bolivio, fanatika paleontologiisto Klaus Schütt vidis muron de
30 000 m2 kovratan de centoj da dinosaŭraj spuroj.

Schütt tuj alvokis la Naturhistoria muzeo, sed kiam li diris ke li renkontis 500 spurojn neniu kredis tion.

Post kelkaj jaroj li klopodis konigi sian malkovron, hazarde svisa paleontologiisto Chritian Meyer vidis filmon kaj stuporiĝis, vojaĝis en 1998, kaj post 3 monatoj da enketo konfirmis ke : sur 80 metroj de alteco kaj 1 200 metroj de larĝeco, la muro montris 5 000 spurojn de 293 malsamaj dinosaŭraj specoj, la plej grava treto-rezervo en paleontologia historio.

Inter la sigeloj, la sciencista teamo malkovris spurojn de dinosaŭra paŝado plej longa ĝis nun konata, 347 metrojn de "Tyrannosaurus rex" ido baptita per sciencistoj kiel "Johnny Walker".

Dekoj da idoj kuris feliĉaj tie, antaŭ 66 milionoj da jaroj, inter ili grandaj "Titanosaurios" (spuroj eĉ 70 centimetrojn), "Terópodos", pacaj "saurópodos" kaj multaj aliaj specioj.

Pli-malpli 5000 dinosaŭraj spuroj en la monto "Cal Orcko"(kalka monto) helpas tutmondajn geologojn korekti kelkajn erarojn pri la ter'historia konstruaĵo. Hodiaŭ, la muro estas la plej granda rezervo de spuroj en la mondo, ĉar "Moenchenhagen", en Germanio, havas 220 tretojn, kaj "Nacional Dinosaur Tracks Monument" en Usono havas 60.

La malkovro estas ankaŭ nun surprizo-fonto, ĉar pluvoj kutime malkovrigas novajn spurojn.
Dekaj idoj kuris feliĉaj tie, antaŭ 66 milionoj da jaroj, inter ili grandaj "Titanosaurios" (spuroj eĉ 70 centimetroj), "Terópodos", paciaj "saurópodos" kaj longa bestaj varioj.

Felicxan festotagon “ URBO LA PAZO” (la 20an de oktobro)

2010-10-19T12:55:00.000-07:00

Urbo La Pazo, dum “Aymará” kultura epoko, estis konata kiel “Chukiyawa”, kio signifas “Ora bieno”. Cxi tiuj teroj apartenis al Inkaa imperio, plenaj de valoraj metaloj, kiuj frenezigis hispanajn konkerulojn.

La Pazo estas hodiaux la registara loko kaj tial la plej grava urbo tamen ne la cxefurbo.

Sur pli ol 3 600 metroj de alteco, estas malfacila defio por vojajxantoj kiuj alvenas de subevenajxoj, sed gxia beleco kaj tipa aero invitas al venki la alteca malfarto kaj gxoji.

La kerna urbo lokigxita en malgranda ebeno cxirkauxata de montoj kapablas vidi pintoj de la Anda Mortaro kaj belajn evenajxojn. Marsxu gxis la sudo, la teroj subaperas kaj la konstruajxoj sxprucas inter montoj kaj riveroj.

La “Illimani” monto, kiu estas unu de la plej altaj montoj de la Anda Montaro, restas inter nuboj kun 6 465 metroj de alteco kaj ornamas la urban fonon

HISTORIO

Alonso de Mendoza fundis La Pazo en 1548. Li komencis la laboron en “Laja”, proksima loko, sed poste translokigxis al alia loko kie oni sciis pri oro, kaj finfine tie komencis krei la urbon.

Sia nomo alvenas de terura milito kie Gonzalo Pizarro revoluciis kontraux vicregxo. Kiam finigxis la konflikto, la urbo nomigxis La Pazo (La paco) rememorigante la pasinteco. En 1809 gxi atingis sian sendependecon dank' al agoj de Murillo kaj aliaj aktivulojj.

LA PAZO ESTAS KULTURO

Manfaritajxaj festoj.
“Alasita festo” Kie vi acxetas malrealajn kaj malgrandajn ajxojn kredante ke cxio realigxos dum la jaro.
Libra festo.
Multaj indigxenaj danca festoj.
K.t.p

Polemiko en Bolivio pro malrasa legxo ke maltrankviligas komunikajn mediojn

2010-10-11T15:17:00.000-07:00

Konservativa opozicion, entreprenatoj kaj boliviaj ĵurnalaj organizoj denuncis kiel atencon kontraux libera esprimo, al la nova legxo kiu antauxvidas la fermado de komunikaj medioj, se ili prezentas rasajn mesagxojn.

Sed la indigxena prezidanto Evo Morales, kiu regas kun pligrandan nombron da delegitoj, donis malmultajn esperojn por sxangxigu de la nomata "Lukta legxo kontraux la rasismo kaj diskriminacio", defendante gxin kiel parto de malkolonia proceso en la lando.

Cxi tiu legxo diras en sia plej polemika artikolo ke la komunika medio kiu publikigos rasajn kaj diskriminaciajn ideojn havos ekonomikajn sankciojn kaj cxesigon de sia funkcia permesilo.

La Nacia gazetara asocio, nun postulas elimini cxi tiun artikolon, cxar ili opinias ke gxi malrespektas nian konstitucion, la internaciajn humanajn rajtecojn kaj silentigas gazetaron.

Nun okazas grava manifestacio de gejxurnalistoj en cxiuj urboj. Oni ne povas puni komunikan medion pro opiniojn de invititoj.

Kelkaj flustroj diras ke la registaro faris la legxon por fermi opoziciajn komunik´mediojn kaj silentigi opoziciajn jxurnalistojn.

Bolivia Prezidanto batas opoziciulon dum futbala matĉo

2010-10-04T15:06:00.000-07:00

Antaŭ kelkajn monatojn la urbestrulo de "La Paz" kaj la prezidanto malamikiĝis kaj de tiam okazas lukto inter ambaŭ flankojn, tiel estas la situacio ke la registaro deklaris ke ne laboros plu kun "La Paz" urbestraro. Tamen la inaŭgureco de futbala kampo nekredinde kunigis ilin.

Sed Evo Morales bolivia prezidanto genie batis malsupran korp'parton de kontraŭa ludisto dum la amikeca futbala matĉo inter la Registaro kaj "La Paz" Urbestraro.

La kontraŭa Kaj politika opozicia ludisto, batis la prezidanton kaj Evo Morales respondis kun genie batado. La arbitrulo formetis la opoziciulon kaj ne vidis la prezidanton.

Laŭ doktoroj Morales ne povos fari siajn normalajn fakojn dum 4 tagoj, "ĉar la forta piedbatado vundis sian dekstran kruron".

Post la matĉo, polico klopodis aresti la prezidantan Morales agresulon, sed la urbestrulo Luis Revilla malebligis tion.

Elefantaj sepultejoj: lasta viv'loko de malfeliĉaj bagateluloj en Bolivio

2010-09-27T12:21:00.000-07:00

Elefantoj sepultejo, laŭ Afrika kaj populara mitologio, estis loko kie elefantoj restis siajn lastajn horojn antaŭ sia morto.

En urboj La Paz kaj El Alto, ne kredeble ekzistas lokoj kie kutime malfeliĉaj bagateluloj, povas renkonti la atendatan morton, lokoj nomataj "Prezidanteca ĉambro" aŭ "Kvin steloj Hotelo".

La loko estas malplena fermita ĉambro kie la proprietulo preparas grandajn sitelojn de alkoholo, por ke ulo venenigxu tra ses aŭ sep tagojn (tempo uzata por plejrezistuloj) de agonio.

Estonta mortulo restos sola, li povas krii kaj frapi la pordon aŭ murojn kaj neniu aŭdos lin. Sed li havos unu sxanco por pentigxi, kiam la helpanto portos sekvan alkohol'sitelon.

Kiel ĉio en cxi tiu mondo, ulo devas pagi, estos 30 bolivianoj (4 $us) po alkohol'siltelo, kaj li decidas kiom da siteloj bezonos, kutime estos du. Sed ankaux li devas aldoni 10 bolivianojn (1,2$us) por hospital'helpantoj, kiujn portos la morta korpo.

Laŭ lastaj jaroj polico renkontis 6 elefantajn sepultejojn, kaj kvankam estas mallegala afero malmulte oni povas fari.

Junaj cir'botistoj: Knaboj de la stratoj.

2010-09-20T12:10:00.000-07:00

Kontrauxe kio diras la infanaj fabelistoj, fablistoj kaj poeziistoj, la knabo kiu ciras miajn malnovajn sxuojn, estas reale maljunulo maskvestita de infano. En siajn okulojn ne ekzistas spuro de naiveco, kaj en sia fazo aperas amarajxon tiel videbla ke nek sia sxainiga felicxeco povas kasxi gxin.

Siajn malgrandajn cir'makulitajn manojn uzas lerte la cir'balailon, neniu povas imagi ke gxi estis la ludilo ke la vivo donacis al li, kaj li amas gxin cxar almenaux atingigas sia malmulta tagmangxajxo... (Victor Hugo Viscarra fama bagatela skribisto).

En la kerna urbo preskaux cxie havas cir'botistajn mastrojn, do la novajn laboristajn knabojn luktas pro sian survivon en la stratojn.

En Bolivio plimalpli 800 mil infanojn malpliagxajn ol 15 jarojn, laboras pro sia malricxeco kaj gepatra mallaboreco. La cifero reprezentas 22 % de la infana popolo.

"Uyuni" la plej granda sala dezerto en la mondo

2010-09-13T08:44:00.000-07:00

La sala dezerto "Uyuni", kun 12 000 km2, estas la plej granda en la mondo. Lokigxita sur 3650 metroj de alteco inter Potosio kaj Oruro departamentoj, en la bolivia altebenajxo, sur la Andes montaro.

Tie havas pli malpli 11 salan etagxojn, kun altecojn inter du kaj dek metrojn. La suprajxa etagxo havas 10 metrojn de alteco. La profundeco de la sala dezerto estas 120 metroj, farita de sala kaj koto.

"Uyuni" estas ankaux unu de la precipaj turismaj boliviaj lokoj, vizitita per 60 000 turistojn jare:

En novembro 3 specoj de flamenkoj nestas tie.
Gigantaj kaktoj ecx 10 metrojn de alteco vi renkontas en la "Fisxa insulo" en la kerno de la loko.
Mumioj de antaux 3000 jaroj.

Multajn hotelojn konstruigxis kun salaj brikoj, do ili aperas inter la plej strangaj de la mondo.

"La Paz" urbo nomigxita inter 10 plej festaj urboj en la mondo

2010-09-07T07:33:00.000-07:00

La pasinta 15a de auxgusto "Lonely Planet" gazeto, faris oficialan liston de la plej festaj urboj en la plandedo, kie "La Paz" aperis en 6a pozicio.

Popularaj festoj estas la kulturala esprimeco plej grava en Bolivio. En "La Paz" urbo la diversaj festoj kiel "Gran Poder" (forta povo, dedicxita al la Jesuso de la forta povo), "Entrada Universitaria" (universitata festo) kaj ktp, aperas kiel sigeloj de la urba "La Paz". Cxi tiuj eventoj povas esti amasaj kiel "Gran Poder", axu kvartalaj festoj malpli amasaj sed same gravaj, kiuj ankaux manifestas pregxan sencon, gustumon por danco kaj muziko, sed samtempo montras prestigxon, povon kaj monon.

Por "La Paz" urbo la maskovesto estas kutima neceso, tiel kiel la aero.

La urbanoj de malsamaj socialaj klasoj taskigxas periode partopreni kun granda gxojo en festoj, kie kudristoj, maskistoj, sxuistoj kaj gemistoj laboras por milojn da personojn membrojn de fratecojn.

En "El Alto" urbo, kutime se vi marsxas dum sabato vespere, vi renkontos preskaux en cxiujn cxefajn stratojn privatajn festojn, ke povas halti auxtomovilan kaj homaran trafikon sen bezoni rajto. Tie, familio organizas la festo kaj invitas al la plej granda nombro da partoprenantoj por impresi najbarojn kaj amikojn. La mona malsxpareco ne havas fino, ili kontraktas multekostajn kaj kelkajn fojojn internaciajn muzikajn grupojn.

Povas esti ke ne ekzistas alia afero ol festo, kio povas identigxi plibone al la urbanoj, escepto politika afero (kerna pasiono de "La Paz" urbanoj).

Nova "COCA COLLA" energia trinkajxo en Bolivio

2010-09-01T12:57:00.000-07:00

La bolivia sociala organizo por la industrieco de la "Coca" folio firmao, komencis la amasa vendo de sia energia trinkajxo "Coca Colla", produktita kun cxerpeco de "Coca" folio.

La principa celo de la organizo estas peli la idustrieco de la "Coca" folio por montri siajn kvalitojn kaj malaperigi la narkotajxan ideon.

"Coca folio estas nia, estas bolivia produkto kaj plie gxi produktigxis en Collasuyo", oni diras por la simileco kun la nomo de "Coca Cola".

La Collasuyo estis la nomo de la andina regiono de la kontinento, uzata por la indigxenaj popoloj antaux la hispana kolonjo kaj nune en Bolivio tiu nomo servas por identigi al la "aymara" kaj "quechua" kulturojn de okcidenta parto de Bolivio.

Tiu cxi produkto jam komerciigxis dum du pasintajn fojojn, inklude la posedeco de la prezidento Evo Morales, okazita en januaro en "Tianuanaco" urbo, en la altebenajxo de La Paz.

La energia trinkajxo estas produktita per malgranda fabriko lokigxita en Santa Cruz orienta parto, kvankam la organizo sercxas apogo de la Morales registaro por fari pli grandan fabrikon en Cochabamba (loko ke vidis naski la politika grupo de la prezidento), kaj atingi produkti 2 mil boteloj tage.

Estas la stiristoj kiuj pli acxetas la trinkajxo, cxar gxi permesigxas malveki dum pli horoj.

La "Coca" folio en Bolivio estas uzata kun kuracajn kaj kulturalajn celojn, kampanuloj kaj ministoj macxas gxin kutime por konservi la energio kaj forgesi la malsaton dum kelkajn horojn, sed ankaux gxi estas sendita por la narkotajxo.

Victor Hugo Viscarra: Rakontisto de la bagatelaj noktoj de "La Paz" urbo en Bolivio

2010-08-23T07:01:00.000-07:00

Jam en Argentinio komencas vendigxi "Ebria mi estis, sed mi cxio memoras", kie li parolas pri la bolivian bagatelajn kvartalojn.

Victor Hugo Viscarra skribis pri kio li bone konis: la malvarmeco de la urbo, la malmultekosta trinkajxo, sxteleco, drogemeco kaj bagateleco. "Oni povas diri ke mi damnas mia ekzisto. Cxiu tago, kiam mi komencas ege bone dormi, ¡zaz!, iu kun piedbatoj memorigxas al mi ke mi devas vekigxi kaj sekvi marsxanta sen havi kie iri. Cxar por la malricxuloj kiel mi, ne ekzistas la rajto de dormi nia laceco sur la "Tumusla" strato(Kona merkato de la urbo)", skribis Viscarra en "Postmortajxo avizoj" (2005), sia 5-a rakonta libro.

Sia unua libro, ke solvis lin de anonimeco, estis "Coba", sekreta ligveco de bolivia bagateluloj(1981). Rakontoj de Victor Hugo (1996), Alkoholo kaj aliaj trinkajxoj, Ebria mi estis, sed mi cxio memoras (2003), la antauxe montrita Postmortajxo avizoj (2005) kaj ne grava "Ch'aqui" (kutima nomo de la malfarteco post la trinkado)(2008). Cxiuj estas libroj en kie li sxovigxas tra la kroniko, sia propra biografia rakonto kaj kurtaj fabeloj, kiel neniam antauxe faris.

En sia lasta intervjuo por Cxilia jxurnalo, Viscarra esplikis ke "simple mi volas atingi skribi pri homoj, kiuj tiel, havas rajton al siajn virtojn kaj malvirtojn. Cxar ili estas homoj kiuj cxiuj detruas. Kaj mi, kiel mi estas la kuragxa princo, mi volas resti kun ili kaj defendi ilin. Mi ne havas monon, mi logxas en la stratoj. Mi estas malricxa preskaux morta por la malsateco. Do, kio pli bona realeco por skibi?". La malsameco de sia skribajxo estas en la rakonto de sia propra vivo kiel bagatelulo kaj ne kiel aliaj verkistoj faras, eniri kaj eliri de la etoso. La cikatroj de sia korpo estas parto de siaj rakontoj, de siaj travivadoj en la bolivia stratoj.

Viscarra elektis vivi en la stratoj ekde pli ol 3 jardekoj. La samaj stratoj kie li havis nenion por perdi, kie marsxandi dum la nokto kun sia jako kaj sia trinkujo kun alkoholo estis konstruanta sia universo. Sole kelkaj folioj en siaj jakposxoj gravumis tiujn noktajn marsxajxojn. Kiam gxi pezis multe, li lasis gxin forgesitaj en ajna diskoteka angulo aux kune al ajna placa segxo. "Li ne bezonis fizika spaco", esplikis persona amiko de la verkisto.

La rakontoj de aliaj verkistoj de Bolivio, kiel Jaima Saenz kaj Adolfo Cárdenas, estas vere rilataj kun Viscarra. Urbaj rakontoj, membiografioj, kie la acida humoro kaj ironiao rakontas pri la timaj altebenajxaj bagateluloj, kiam alvenas al la granda La Paz urbo.

Viscarra mortis preskaux kiam li estis 50 jaragxa, en majo de 2006.

ILEI, UK, IJK Esperanto

2010-08-09T16:28:00.000-07:00

ILEI
(11 - 17 de Julio), en Matanzas (Kubo) okazis la 43-a konferenco.
Partoprenis komitatan membrojn de ILEI, kaj reprezentantojn de latinamerika landoj kiel Urukvajo, Nikaragvo, Meksiko, Argentino kaj Bolivio. La temo estis "Edukado por kultura alproksimo", kune amuza kaj lerta etoso.

Post la vespermangxo oni prezentis la tradician kutimon de la malsamaj landoj, ludojn ktp.

UK
Por una fojo mi partoprenis de tiel granda okazajxo, kaj kiel la ununura bolivianulo mi salutis dum la malfermo de la kongreso.

La diversaj prelegoj estis vere iteresa, kun temoj kiel Spiritismo, Ateaklubo, Cienca amikoj, danca klasoj, esperanta klasoj ktp.

Mi ankaux portis al Bolivio librojn kaj muzika diskojn, kion mi acxetis en la libroservo, cxar poste mi ne renkontos gxin facile. Ankaux ni partoprenis de ekskursoj al Habana Urbo kie ni promenis, konis pri historio kaj acxetis kelakajn ornamajxojn.

IJK
IJK estis la plej amuza kongreso, mi konis multajn junajn eksterlandulojn. La programo havis dancan klasojn, lingvajn feston, ktp. Amuze mi plibonigis mia esperanto kaj nun mi devas labori por la lingvo en Bolivio, kie la disvastigo estas preskaux nula.

La Grizaj Pumoj, ajmara rakonto

2010-05-17T08:01:00.000-07:00

Hodiaŭ, 2010, ankoraŭ ekzistas la tre malabunda pumo de la andoj. Mi tradukis unu rakonto en kie tiuj belaj bestoj eksplikas la nomo de la plej granda lago de la andoj: la lago Titikako, partroprenita inter Peruo kaj Bolivio, estas en 3800 metrojn sur la mara nivelo.

LA GRIZAJ PUMOJ

La avo diras al sia nepino:

- Vi Vidu tiun lagon, grandan kaj bluan, filinjo... La lago Titikako. En la profunda parto estas las grizaj pumoj.

-Kiuj pumoj, avo?- demandis multe scivola la knabino.

- La grizaj pumoj... tio estas la signifo de la vorto 'Titikako' en nia ajmara linkvo. Ĝi estas historio olda, tre olda...

Fore sonis tre bela kaj malfeliĉa melodio de zamponio (fluto de pan, en la andoj)kaj la tremo de la vento sur la ondumoj de la lago. La avo rakontis al ŝi ke Apu Ĥuliana Aŭki kreis mondon, teron, ĉielon, bestojn kaj genton. Kiam li finis la kreadon, la Apu Ĥuliana Aŭki iris lodĝi a la neĝa montoj kaj diris con povega voĉo: "Vi estu feliĉajn. Vi vivu trankvilen en tiu paradizo kiu mi donas al vi".

En tiuj tempoj, ne ekzistis la lago, sed unu tre bela ebenaĵo. Ne estis bataloj nek envio inter la popolo. La ununura komando de la Apu Ĥuliana Aŭki estis ne supriri al la sankta monto, kie li lodĝis.

Do la homo diriĝis: "Kial ni ne supriros?. Ni volas esti povega kiel li".

Tiel, ili malobeis al la Apu Ĥuliana Aŭki. Sed kiam ili estis supriranta, ili aŭskultis terura muĝo.

Tre ĉagrana la avo murmuris al sia napino:

- La Apu Ĥuliana Aŭki faris eliri de la kavernoj multaj grizaj pumoj kiuj voris multajn gentojn. Preskaŭ ĉiuj mortiĝis. Poste, la patro Suno, la 'Tata Inti', vidanta la aĉa buĉo, ploris malĝoje dum kvardek tagoj kaj kaverdek noktoj. La larmoj de la Suno faris iom post iom unu grandan lagunon, poste unu grandan lagon en kie tutan pumoj dronĝis. La malmultaj gentoj savita, diris: 'kaka titinkaŭa' ( Ĉi tie estas la grizaj pumoj, en ajmara linkvo).

La knabino demandis:

- Tiel naskis la lago, avo?

- Kaj tiel renaskis nia popolo, la granda ajmara nacio, danko al nia patro Suno, nia 'Tata Inti' kay benita per nia Patrino Tero, la Paĉamama. Pro tio ni preĝas niaj preĝoj a la Tata Inti, al la grava Ŭirakoĉa, al nia patrino Paĉamama.

Bolivia militistoj kaj policistoj devos lerni naturalajn lingvojn

2010-04-09T18:31:00.000-07:00

Bolivia prezidento, Evo Morales, diris ke cxefmilitistoj, cxefpolicistoj kaj aliaj stata oficistoj, devigos lerni boliviajn naturajn lingvojn, kiel "aymara", "quechua" kaj "guarani" por plibonigi servojn al popolo.

Morales donis tiu peteco dum prezento en La Pazo urbo, de la akademiano programo de la nova "Publika Lernejo" por formi publikan servistojn, ke funkcios kune Francia Registaro.

La bolivia prezidento rimarkis ke naturalan kingvan kursojn devos esti devigita kaj anoncis ke sia Registaro donos limiga tempo por ke kiuj ne parolas "aymara", "quechua" aux "guarani", povas lerni cxi tiujn lingvojn. Tiel ili povos solvi problemojn kun indigena grupoj dum konfliktoj.

Morales ankaux sprimis sia deziro per sxangxi la nomo "ministro" per "servisto" kun vera konscio sxangxo por ke publika oficistoj laboru al la servo de la nacio, kaj tiel ili ne estos sole maltrankvila pro siaj salajroj, sed kontribuas al la nacia evoluo.

En Bolivio oni restas balotojn al prezidento Evo Morales

2010-04-07T11:52:00.000-07:00

La "MAS" politika grupo de Evo Morales aktuala prezidento de Bolivio, gajnis balotoj en 6 de la 9 departamentojn: La Pazo, Oruro, Cocxabambo, Cxukisako, Pando kaj Potosio. Ili malgajnis Sankta Cruco, Tariho kaj, Benio (Nomigxita "Duona luno", kontrauxa politaka flanko en la lando). Sed ankaux ili malgajnis 7 de la 10 cxefurboj en komunuma balotado, inter ili La Pazo (urbo) kaj Oruro (urbo), okcidenta urboj kie MAS gajnis cxiama. En EL Alto urbo nure li gajnis cxe 40 %, subanta sia baloteco duone de la lastaj prezidenta baloto gxis 4 monatoj. Ankaux sia fina balotado, en La Pazo departamento, subis de 80 al 50 %.

La rezulto povas esti esplikita cxar laborista kaj populara amasoj, ne estas kontenta kun la nova dekstra politiko de la prezidento.

Unue Evo Morales proponis lokajn kandidatojn, kiujn estis malnova kaj malamita politikistoj de dekstra grupoj.

Samtempo ankaux kreskas la sociala malkontenteco. En bolivio plej granda nombro estas de malricxuloj. Dum malfino de la prezidenteco de Evo Morales, donis al popolo nova espereco pri malricxo, eduko kaj sano, sed neniu povas fari multe dum 5 jaroj. Gento kiu ne havas eduko ne povas kompreni tio.

Baldaux, la prezidento donis multaj pagbiletoj al popolo kaj cxi tiu jaro Bolivio ne povos financi tio. Multaj aliaj landoj kiel Uzono restis sian helpmonon, cxar la prezidento okazis malbonan rilatojn inter landojn.

La sekvaj jaroj estos tre malfacila por la prezidento, cxar kreskas la nombro de nekomforma gento, ekonomio suferos multajn problemojn, cxar Barazilio ne acxetos same kvanto da gaso,inter aliaj aferoj.

Irano konstruos ses lakta fabrikoj en Bolivio

2010-02-14T06:39:00.000-08:00

Irano volas konstrui en Bolivio ses lakta fabrikoj por impulsi duflanka koopereco.

Anoncis Irana negoca entreprenisto en La Paz urbo, Hoyyatollah Soltani, krome fabrikoj, Irano donos al Bolivio 650 traktoroj kaj 200 agrara masxinoj.

Antauxe, Irano kaj Venezuelo registarojn subskribis interkonsento por doni kredito de 230 milionoj de dolarojn al Bolivio por krei Bolivia cementa firmo. Soltani rimarkis ke nure Irano prodiktas 50 milionoj de tunoj per jaro de cemento kaj bolivio ankaux povos produkti same en futuro.

Pasinta jaro dum vizito al Bolivio, irana prezidento, Mahmud Ahmadineyad, kiu kompromitis por doni al Bolivio 1000 milionoj de dolarojn en sia disvolvo programo dum 5 jarojn (gxis 2012).

Arangxoj por nafta kaj gaso cxerpo, agraro kaj minejo estas tri areojn en kio la altevenajxa kaj persa landoj faris arangxojn por futuro.

Laboristinoj de Irania Hospitalo de El Alto urbo en Bolivio, sxuldas uzi islama vualo

2010-02-12T11:19:00.000-08:00

La prezidantoj Morales kaj Ahmadineyad inauxguris verko dum 1 da januaro de 2010.Dungitaro Irania instalis meda ekipajxo, kaj doktoristoj, flegistinoj kaj aliaj laboristinoj sxuldas kovri siajn kapoj por no malobservi islamana legxoj.

Virino dungitara reprezentanta de Irano islamana Respublika Hospitalo, denoncis la fakto. La sana ministro, Ramiro Tapia, anoncis ke li faris respekti la bolivia legxoj, sed post 1 de decembro, tago kie la nova hospitalo komencis sia laboro.

Virino denonca, kiu petis teni sia nomo rezervita pro temo al reprezalio, diris ke la "devo" de uzi la vualo (hiyab, por islamaninoj)por kovri virino kapojn estis "montrita kiel regulo" por esti dungita en la hospitalo.

La analiza proceso, komencis gxis du monatojn kaj estis farita pro oficialulo de Islamana respubliko administracio Puo Munt, kiu ne respondis sia telefono kaj nek povis esti renkontita en tie hospitalo.

Baldaux, urba jxurnalo montris deklaroj de Puo Munt en kie li eksplikas ke antauxe demandis al postululoj "se ili akceptis la regulo, kaj cxiu akceptis". Plie, deklaris administracisto, estis altruda pro koncepto ke la loko de la hospitalo estas peco de Irano en bolivia tero.

Irano estas islamana respubliko, regita spirite pro la "Ayatolá" (maksimuma "chií" religia auxtoritato), nur reprezentita pro "Alí Jamenei". Kiel teologia sxtato, gxi regas pro "Sharia" aux islamana legxo, ke mostras por virinoj, uzo de "hiyab" por kovri siajn kapojn kaj vestojn kio kovras cxio korpo, konitajn en la islamana mondo kun nomoj kiel "nigab","burka" aux "chador".

Lauxdire la "sharia", cxi tio regulo volas "eviti ne volantaj sencojn" en viroj kaj virinoj.

Irano donis 200 mil dolarojn por konstrui kaj ekipi la hospitalo.

Dum la akto, virinoj uzis blanka vualoj, donitaj pro hospitala administracio. Same tago, kelkaj virinoj ne konsentis tio kaj diris ke apartenas al alia kulturo.

Pri la islamana vualo, Tapia diris: "Ni respektas la reguloj kion povas havi ili (iranuloj) en sia lando, sed ni havas reguloj ke ni faros respekti". Ni komprenas ke irana tehxnika dungitaro, estos entreprenita de instali la meda ekipo kaj de la 1 de januaro "ni havos niajn regulojn".

Intertempe, en hospitalo oni sxuldas uzi la hiyab kaj sekvi irana reguloj.

Deputito de Socialisma movado (MAS, aktuala registaro) Gustavo Torrico defendis imposicio de uzi islamana vuelo por dungitara virinoj en irana hospitalo, cxar estas "kiel se ni estus tretanta" planko de cxi tiu lando kaj ni devas plenumi siajn regulojn.

Li konsideris "negliktinda kaj nefundamenta" denoncoj de cxi tiu boliviajn laboristinojn kaj akuziz al oposicio pro voli sercxi "problemo" al bolivia registaro kun sia homologa de Irano por kontesti la uzo de la vuelo.

Feminista aktivistino María Galinda montros la "posteniro" kaj indikis al registaro kiel respondeca.

Irana prezidanto, alvenis Bolivio tra venezuela avio

2010-02-12T11:07:00.000-08:00

Estis skandala la noticio montrata en fotografio kie la Irania prezidanto Mahumud Ahmadinejad alvenas al Bolivio tra venezuela avio, kion havis sia polemika momento cxar estis vidata kiel " fluge palaceto", cxar sia interno estas tre luksa.

Antauxe oni diris ke Venezuelo ne intervenus en Ahmadinejad transloko operacioj;sed multaj helikopteroj kiel venesolanaj sekura agentoj eskortis la prezidanta avio (kie oni renkontis Irania prezidanto) gxis El Alto urbo aerohaveno, en La Paz, Bolivio.

Nacia registaro ne parolis pri la temo, sed oni diris ke la vojagxo estis tre kara.

XXII Universitata Enireco farigis LA Paco urbo sia scenejo

2009-07-28T08:22:00.000-07:00

Miloj de universitantoj en stratoj kaj avenuoj de la kerno de La Paco urbo kaj almetis en sceno la XXII folklora enireco, alia tradicio de la cxef bolivia urbo, kune bomboj, kornetoj kaj trombonoj.

Almenaux 8000 dancistoj de 70 fratecoj grupoj, faris de duona mateno, tre belega dancoj kune folklora muziko.

En momentoj en kio La Paco socio komencis elimini maljunaj antauxjugxoj de sekso, koloro kaj speco, kaj inicis modelo plej plura de kunvivi, 12 danca grupoj, de Universitato, malfermis la vojeto en 1988.

Unua estis nur tradicia dancoj kaj, post, sternis vario de criolla kulturo.

"Ekzistis sxangxoj en scenejo por universitat enireco, sed neniam sxangxis la entuziasmo de niaj dancistoj, juneco kaj majtroj, por montri al la mond la belego de la bolivia folkloro".

Duajarcento festoj de La Paco urbo (Bolivio)

2009-07-28T07:25:00.000-07:00

11 cxef statuloj kaj 12 kancelieroj estis invitata pro Bolivia registaro.

Prezidanto Evo Morales, komencis festo en "Suri" popolo, kie naskis revolua heroo Pedro Domingo Murillo.

"Ke duajarcento estas por fari socia politikoj dum sekva 200 jarojn, por ke neniam plu okazos prisxteloj, por ke neniam imperioj kaj aliaj submetas al popolo", diris.

FESTO

En Pedro Domingo Murillo domo, nacia kaj internacia auxtoritatoj asistis a plej grava evento.

La milita bolivia ha ltejo, kun cxeesto de Arma forto de kvin landojn; espektanta cxef auxtoritatojn de najbara landoj kaj centojn de internacia ivitatojn ornamis la cxeesto de miloj de personoj kiuj festis la libera krio.

Inter tre gravaj faktojn estis eniro de cxevaloj kiu alvenis de pluraj lokojn de Bolivio, alvenis rajtistojn kiu promenis tra La Paco kerno kaj salutis kaj dankis cxiuj.

En Hernando Siles stadiono, pluraj artistoj kantis kaj fermis festo kun longa tag'ferio. Ankaux aliaj urboj de Bolivio festis.

Bolivio festas du jarcentoj de unua libera krio en latina ameriko

2009-07-09T11:19:00.000-07:00

Bolivio festas du jarcentoj de unua libera krio en latina ameriko oponita al la hispana krono, kun aktoj pelataj pro registaro kaj opozicio, kaj finos en 2010.

Sudoriento de Bolivio, estis la centro de oficiala aktojn kie miloj de indigenoj, naciaj auxtoritatojn, militistojn, kaj diplomata korpo kunigxis, dume opozicio konvertis a "Sucre" urbo en festo loko. "El Villar", de 4500 personoj, estis loko kie Juana Azurduy de Padilla, batala heroino pro sendependeco, faris armeo por militi, kontraux hispana regno, kaj grandigxis en "Oruro" kaj "Potosí" regionojn en Bolivio, kaj "Salta" kaj "Jujuy" de Argentino.

Bolivia memoreco komencas kun serio festojn, kion grandigxos, speciale en 2010, por cxiu latina ameriko, dume cxefulo hispana registaro, José Luis Rodríquez Zapatero- "volas akompani al amerika popolo en cxi tio memoreco".

Viruso AH1N1 jam estas en Bolivio

2009-05-29T12:22:00.000-07:00

Virino de 39 jarojn kaj sia filo havas viruso A = H1N1 post alveni de Usono al Sankta Cruzo urbo dum estinta lundo, kvankam nur patrino havas simptomoj, rimarkis gubernio.

Pro preventaj mezoj kaj asekureco, ambaux estis izoitaj en la nordo hospitalo kaj poste translokitaj al sia homo kun meda brigado kontrolo.

La ekzamenojn de ambaux paciencojn estis realigitajn pro nacia centro de tropan malsanecojn, kaj ankaux estis senditajn Usona centro por konfirmi rezultojn.

Cxi tiujn estis la unuajn 2 malsanajn civitanojn en la lando 2 semajnojn antauxe, nun Bolivio konfirmis 5 kasojn.

Eduardo Rózsa, malantaux sia nomo.

2009-05-27T17:22:00.000-07:00

Komandanto Eduardo Rozsa estas unu de Sudamerikuloj pli surprizaj homoj de XX jarcento historio. Naskita en 1960 en Sankta Cruzo (Bolivio), atingis komandi Internacia Brigado, dum balkanoj milito, kun pli ol 380 soldatojn, alvenitaj de 20 landojn, por batali en Kroacio sendependeco.
Kiel Che Guevara, Ibn Al Khatabb, Ilich Ramírez kaj aliaj famaj internacistoj, Eduardo Rozsa finis prenanta armoj, en forland', por batali pro vilagxo ke ne estis sia.

Krome jxurnalisto, laboris por BBC britia aux Avangardo Hispano Jxurnalo, kiu decidis sxangxi fontoplumo pro fusilo. Eduardo Rozsa estis aktivisto en homaj misioj en Irako, aktoro kaj sokumenta filmoj produktisto, sekreta agento kaj nun Islama komuneco direktisto en Hungario.

- Via patro, JorgeTozda estis Hungariano, de juda surgrimpeco, kaj konvinkita komunisto, tamen via patrino, Nelly Flores, boliviano de profunda religia kreecoj. ¿kiel influis cxi tie kontrasto en via infaneco?

Mi kreis ke kontrastoj cxiama helpas. Politika, sociala kaj arta kompromito de mia patro influis multe - ekzeplo, mi havis pli mal pli 8-9 jarojn kiam mia patro portis min al akcioj de kurtura difuzo en malricxaj kvartaloj en Sankta Kruzo, iris li, mi kaj siajn lernantojn de siajn bildojn, pentrajxojnm kaj arto historio klosojn donatajn al malricxaj junaj ke ne havis eblecojn de havi cxi tiuj konecojn. Cxi tiuj sxancojn mi havis amikecojn kun knavojn de tie, kaj mi lernis valori gento, pro siajn general valorojn kaj ne pro sia ricxeco. Mia patrino, donis min kristana klasika moraleco, kio nutris min en moralo, gxis mia juneco kiam mi havis miajn propran decidon.

Surprizis min legi ke, post iam en hungara milita lernejo, vi istis sendata al fini via formacio en akademio F. E. Dzerzhinski, en antigva Sovetunio, kie vi sentigxis frustri de "reala socialismo", de kiu via patro kaj avo parolis kun vi. Kial?

Estas malsama la diskursojn, vortojn kaj teoria librojn de la realeco. Povas esti reala ke socilismo estas vera, korekta kaj justa, sed cxi tio ne okazis kun la eksperimento Bolchecique- komuna estas klara por mi.

Evo Morales plej influita ol Prezidento Obama

2009-05-04T16:30:00.000-07:00

100 mondo viroj:Evo Morales estas plej influita ol Barack Obama kiu estas en 37 pozictio kaj Papo Benedicto XVI kiu estas en 78 pozicio, lauxdire Tempo gazeto (Time).

Enketo estis realigitaj pro tria fojo tra interreto kaj donis reuzultoj donataj al pli mal pli 200 kandidatojn.

Terorista grupo pretendis dividi Bolivio

2009-04-22T08:48:00.000-07:00

Bolivia gazetaro montras hodiaux gravuraj deklarecoj de Eduardo Rózsa Flores, gvidisto de terorista grupo deintegrata en la lando, kie li jesis ke sia misio estis promocii siajn celojn pro armata vojo.

Dum intervjuo (8 de semptembro de 2008) a hungara jxurnalisto, Rózsa konfirmis ke li alvenis al Sankta Cruzo de Bolivio, pro peto de personoj, kiu volis formi defenda grupo en regiono.

Ankaux diris ke, se li ne atingis de paca formo siajn celoj, ili sercxus sendependo de la urbo.

Intervjuo estis realigita al hungara jxurnalisto Andras Kepes, kiun Rózsa havis multa fideco.

"Mi iros de Brasilio al Bolivio kaj komencos oraganizi milicio, pro decido de Sankta Kruzo" de ricevi auxtonomio, laux intervjuo kio estas en la interreto kaj estis emisiita hieraux tra televido programojn.

Rózsa petis al sia amiko jxurnalisto "Montru la televida intervjuo oni mi mortigxus". Viro de 49 jaroj de agxo, asekuris ke sia misio "havis legxa apogilo" ankaux diris ke politika grupo parolis kun li de la temo, gxis unu jaro pli mal pli, kaj specifa bolivia grupoj provizis de mono.

Esploistoj parolis pri ekzisto de fotografioj, kie oni povas vidi personoj (Sankta Kruzo civitanoj) kun Rózsa grupo kaj ili estos vokitaj pro deklari.

Teruro en Bolivio

2009-04-17T13:19:00.000-07:00

Post polica operacio, tri sxinka deliktuloj mortis pro pafoj kaj aliaj du estis arestitaj.

Inter mortoj estis rumaniano, hungarano kaj boliviano. Post operacio, kio sukcesis en hotelo de kerno Sankta Kruzo urbo, polico intervenis lokajxo de loka telefona firmo, kie oni renkontis municia arsenalo kaj aliaj armiloj.

Operacio kontraux sxinka teroristo bando okazis unu tago post eksplodo en domo de kardinalo Julio terrazas en sama urbo.

Cxi tiu atenco antauxiris de aliaj violenciaj aktoj en Sankta Kruzo, kontraux gvistojn, auxtoritatojn kaj establejojn, de dekstra kaj maldekstra grupoj. Ne okazis persona damagxojn.

En Sankta Kruzo logxis plej granda opozicio grupo a Evo Morales, kaj cxi tiu urbo estas kampo de batalo inter dekstra kaj maldektra grupoj.

Evo Morales inicis striko

2009-04-11T14:11:00.000-07:00

La Bolivia prezidento; Evo Morales, inicis mangxa striko protestanta, kontrauxa Respublika Kongreso, kiuj prokrastas legxo aprobacio ke permesas reeligi al Morales en sia kargo.

Ankaux li diris al jxurnalistoj ke li estas lasita de kongreso blokado al la reguloj, lamentis ke kongresistoj ne respektis popola decido.

Oponuloj kaj registaro reprezentuloj, lasta temp' estis disputanta nombro de uloj ke ambaux devus havi en la kongreso.

Legxo permesas kunvoki generala elekto por proksimuma 6 de decembro kaj la Prezidento Morales povos reeligigxi.

Opozicio rifuzis premo kaj diris ke legxa projekto havas multajn avantagxoj por ke Morales estos elektita kaj aliaj politika grupoj estas nuliga.

Futbalo: Bolivio gainis Argentino pro 6:1

2009-04-03T13:23:00.000-07:00

Bolivio gainis Argentino pro ses goloj, por Mundiala Sudafrika elimineco 2010. Juaquin Botero konvertigxis en la punisto de argentinianojn, kiujn ne povis respondi al la defenda sinteno de ludistojn direktitajn pro Erwin Sánchez.

Kun goloj de Martins (11), Botero (33), Da Rosa (44), kaj Torrico, bolivia ekipagxo imponigxis al cxiujn argentina stelojn kial Messi, Tevez, Gago, ktp; kiujn alvenis direktitajn pro fama ludisto Diego Armando Maradona.

Renkonteco sukcesis en Hernando Siles stadiono 3600 metrojn supra maro nivelo.

La unua tempo estis tre interesa cxar 40 000 spektulojn vidis tri goloj de Bolivio kaj unu de Argentino, baldaux la dua tempo Bolivio estis infinite supra.

Oni denuncis "turo" en San Pedro malliberejo, en Bolivio

2009-03-19T16:04:00.000-07:00

La malliberejo kun plej liberecoj kaj luksoj de sudameriko.

Multaj eksterlanduloj turistoj estis surprizitajn dum mardo nokto eliranta de plej grava malliberejo de La Pazo, post fari turo cxi tie, denuncis kanal' televido.

La kanalo gravuris la eliro de la turistoj cxirkaux 21:30 horojn tra flanka pordo de la loko kaj cxifris 60 aux 70 vizituloj kiuj eniris al la malliberejo. Polico maljesis multajn fojojn la ekzisto de la turo, sed en intervjuo al eksterlanduloj, ili parolis inkluzive pri drogo vendo interloko. Ankaux en interreta pagxoj ofertas la turo (http://www.bootsnall.com/articles/06-10/beware-of-san-pedro-prison-tours-la-paz-bolivia-south-america.html).

Cxi tie malliberejo havas malferma regximo, ne havas varto interne kaj ili pagas pro sia nutro kaj cxeloj, tioj estas konvertitajn en domojn por la malliberistojn kaj inkluzive por siajn filojn, kiuj cxiu tage eliras por iri al la lernejo. Tial oni generas sociala klasojn; de la nelaboristojn kiu vivas preskaux en pauxmerismo, gxis la droglaboristojn, kiun ricebas al siajn familiojn, advokatojn kaj fivirinojn.

Auxtoritatojn deklaris ke tiu turistojn havis legxa permeso por viziti eksterlanda malliberuloj, sed klarigis ke ili esploros la temo.

Bolivio en favoro de kokao folio

2009-03-13T08:47:00.000-07:00

La pasinta jauxdo la prezidento Morales petis al usona prezidento Barack Obama, helpu nin por legxigi la kokao folio.

En La Pazo - Bolivio, kultivistoj de kokao de Yungas kay Chapare regionojn, kiujn plantas prescaux 28.900 hektaroj, eksponas por dua tago en publika placo dekajn de produktojn derivitajn de la natura produkto, kiel trinkecoj, vinoj, siropoj kaj medicinoj por montri siajn profitojn.

"Nia celo estas ke la usona registaro komprenas ke ili necesas novajn strategiojn por drogo batalo, kaj debos diferencigi la kokao folio en natura stato de la drogo pruduktita de cxi tiu", diris Walter Achá, kokaisto estro.

La Bolivio prezidento iris dum la merkredo, gxis la auxstria kapitalo, al la lasta komisio de la ONU, por proponi malmeti al la kokao de la internacia listo de prohibajn sustancojn kaj krome macxi la kokao folio dum la tago.

Usono sekvas kun la ideo ke kokao estas prima materialo por fari kokaino.

Bolivia armeo arestis al gobernatoro de Pando

2008-09-16T11:29:00.000-07:00

Bolivia armeo arestis al gobernatoro de Pando Leopoldo Fernández pro morteco de lasta semajno. Oni akuzas lin pro konspiri en la morto de almenaux 16 personoj kaj 106 desaperitaj, la epizodo pli violencia inter registaro kaj opozicio, en la lukto pro auxtonomio pro pli ricxaj provincoj.

La deteneco farigxis en Cobijo urbo, en la nordo de la lando, kaj nun Leopoldo Fernández debos klarigi se li korifeis konspireco. La opozico grupo ne aceptis tio.

Bolivia registaro dekretis loko stato en Pando, flanka regiono kun Brazilo. La mezo estis donata post violencia situacio ke grandas la krizo de la lando.
La anonco donigxis horoj post ke la cxefo de Forto Armeo de Bolivio, generalo Luis Trigo, diris "mi ne toleros pli agoj de radika kaj violencia grupoj".

Morales ekskomunikis al Usona embasadoro

2008-09-16T09:39:00.000-07:00

Bolivia registaro denoncis ke la violento okazita en kvin regionoj de la lando kun la rabo de publika firmoj sercxas estigi cvila milito, kaj la prezidento Evo Morales rediris sia peto de ekskomuniki al usona embasadoro akuzita pro kuragxijxi la malligetco.

"Sen timo al imperio, hodiaux mi diras al la viro Philip Goldberg kiel persono ne dankema", diris Morales en publika akto, kaj poste li petis al usoniano ke returnu al sia lando, "Li sercxas la divido". En Vasxingtono, vocxulo diris ke la akuzecoj ne estas fondataj.

Registaro akceptas dialogo kun prefektoj

2008-09-14T19:04:00.000-07:00

Post du semajnoj de strikoj kaj blokado de vojoj en 5 departamentoj, la registaro akceptis negoci kun prefektoj de tiuj departamentoj. Hodiaux, dimancxo 14 de septembro, la registaro kaj la delegato de la prefektoj, Mario Cosío, kunvenigxis en La Pazo urbo, comencanta la dialogo. La departamentoj de Tariho, Sankta Kruco, Benio, Pando kaj Cxukisako demandas pli auxtonomio kaj la redono de hidrokarbidaj impostoj. Pli ol 30 personoj estis mortigita en la bataloj de la lastaj semajnoj.

Bolivio metas kondicxojn por ricevi Usona kunhelpeco, diras Evo Morales

2008-07-28T18:07:00.000-07:00

La bolivia prezidento, Evo Morales, rivelis dum dimancxo ke li metis 5 condicxojn por sekvi ricevanta ekonomia kunhelpeco de Usono, kiel "la helpo debas profiti al gento malpli ricxa" kaj ne al la politika opozicio de sia registaro.

Morales kaj Shannon akordis fari nova agendo inter Usono kaj Bolivio por plibonigi la vetero de siajn problemajn relaciojn, okazas en la lastajn semajnojn pro La Pazo denuncoj de Vasxingtono konspiroj en sia kontrauxo.

Sxannon deklaris "ili akordis ke la unura konspiro ke ekzistas en la relacio estos kontrauxa al malricxeco, senegaleco kaj sociala eksludeco".

Bolivia ambasaisto Gustavo Guzmá, diris ke Morales donis al Sxannon pruvojn de konspiro de la Usona agentejo de kunhelpeco "Usaid".

Dum lasta tempo kokejojn decidis malmeti al "Usaid" de Cxaparo - regiono, lasanta programoj por elimini drogo cxi tie.

Prezidanta helikoptero falas kaj 5 personoj mortigxas.

2008-07-23T08:17:00.000-07:00

Helikoptero pruntita pro Venezuelo al Bolivio kaj ke kutimas porti al la prezidanto Evo Morales, falis en la departamento de Cocxabambo (Cochabamba). En la akcidento mortis 4 venezuela personoj kaj unu boliviano.

Iom horoj antaux, la helikoptero transportis al la prezidento Morales de Uxanuni (Huanuni) al la Oruro urbo. Poste la flugilo flugis al la Cocxabambo, de tie gxi eliris al la Kobiho urbo (Cobija), en la norda parto de la Bolivio. Bedauxre la flugilo falis iom minutoj post

Misio sercxos alproksimeco kun Bolivia prezidento

2008-07-22T15:22:00.000-07:00

Bolivia kaj Usona auxtoritatojn diris la lundo ke Thomas Shannon (okcidenta doglobo sekretario) kaj William McGlynn (Internaciaj aferoj de narkotikoj subsekretario), koncetros kun indigena prezidetno penanta ripari rilacio inter ambaux landojn.

La bolivia kanceliero, David Choquehuanca, informis ke la Vasxingtono delegitoj estos ricebita per Morales, sed ne konfirmis projekto de viziti poste la Cxaparo, la cxefregiono produkta de kokao en la lando.

La relacio inter Bolivio kaj Usono estas en malfacila momento post grava protesto fronto Usona Embasadejo en La Pazo, antaux Vasxingtono decido per doni azilo al eksprezidento "Gonzalo Sanchez" akuzata de ekonomika delikotjn kaj ordoni morti multajn personojn.

16 de julio La Pazo - Bolivio rivoluo

2008-07-17T15:50:00.000-07:00

La Pazo urbo, festas sia 199 datreveno de la libereco krio, oni jxetis per Petro Dimancxo Murillo kaj aliajn patriulojn.

En tiam . la kreolojn, kiu estis la filoj de hispanuloj, naskitaj en amerika tero. Ili atingis politika , milito kaj ekonomio povo, sed debis esti al ordo de hispanianojn, cxi tio produktis cxagrenojn kaj deziroj de sendependeco.

Dum vespero patriulojn surprizis al gobernatoro kaj la cxefautoritato eklezio en Bolivio, dum religia festo didicxata al Carmena Virgo.

Garcia al Morales: ¿kial vi ne siletigxas?

2008-07-15T12:54:00.000-07:00

La prezidento de Peruo Alan García petis al Prezidento de Bolivio Evo Morales, ke li ne intervenas en la interna problemoj de sia lando, kiel respondo al komentarioj pri sekreta milita usona bazo en perua tero.
La deklaracio estis farita pro la momento en ke la regxo Juan Carlos el Hispanio petis al prezidento de venezuelo, Hugo Chávez, ke li debis silentigxi .

"Mi debus diri kiel Juan Carlos el Hispanio: ¿kial vi ne siletigxas?, ¡metigxu en via lando kaj vi ne metigxas en la mia, jam vi estas tiranta multa la kordo, vi debas havi zorgo kun la konsekvencoj de tio ke vi estas faranta!", diris la peruano prezidento.

La batalo komencis post Morales gratulis la Ekvadoro registaro, la sabato (28 de junio de 2008), per ne renovigi al Usono la kontrakto por uzi la milita bazo de Manta, ke finigxos en 2009, kaj mi sekura ke Wasxington "estas levanta siaj milita bazoj al Peruo".

La usono registaro rifuzis la publika deklaracio de la prezidento de Bolivio, Evo Morales.

Enketo antaux referendumo

2008-07-14T12:39:00.000-07:00

La aero anteux referendumo por aprobi (aux malaprobi) al la bolivia registaro kaj la provincia gobernatoroj varmigxas. La politika luto inter la Registaro kaj la auxtonoma regionoj ne cxesas kaj la opinio estas ankaux dividitaj.

Enketo farita en junio montras la ebla resultato de la nova referendumo. 44% de la popolo de La Paz, El Alto, Cochabamba, Santa Cruz kaj Tarija pensas que la Registaro de Evo Morales aprobas. La provinca gobernatoro ("prefecto") aprobas kun la sekvaj resultatoj:
Rubén Costas (Santa Cruz) 75%
Manfred Reyes Villa (Cochabamba) 65%
Mario Cossío (Tarija) 74%
José Luis Paredes (La Paz) 50%

Se la prezidento Morales aux la gobernatora malaprobas, la aprobita legxo komandas ke la auxtoritato devas delasi siaj funkcioj

ligagxo: http://www.pulsobolivia.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1787&Itemid=91

Bolivio registaro sxangxis bovinoj per fusiloj al kampuloj

2008-07-11T15:19:00.000-07:00

La programo komencis merkerdo 9 de julio kun indigena grupo konita kiam (rugxa vesto), ili apogas al prezidento Evo Morales kiu estis minacata per malgranda oriento grupo "Sankta Cruzo juneco".

La programo alvenos gxis aliaj zonoj de sama formo "unu bovino per unu fusilo". La grupo donis 10 malnovaj armoj.

La armoj venis de la Cxako milito (1932 - 1935), inter Bolivio kay Paragvajo, gxi estis en povo de la kampuloj gxis revoluo de 1952.

La prezidento Morales subskribis dum abrilo dekreto por demeti armoj al civiluloj kaj gxi iros al Polico kaj Arma Forto.

Tiauxanako, mistera urbo de la altebenajxo (Bolivio)

2008-07-11T15:02:00.000-07:00

Al kelkaj kilometroj de la Titikaka lago aperas ruinoj de mistera kaj monumenta urbo de Tiauxanako. Oni diras ke estas en la fin’ mondo. Tie cxi ne interrilatas kun nenio. Siaj vojoj ne iras nenie. Nenie nek alvenas gxin.
Tamen tie cxi konvertigxis en sidejo de pova kaj antigva kulturo, apere mara. En la Titikaka lago, en la Ando arbustoj, ekspona al senpena suno kaj fortaj ventoj, cxi tie oni renkontas unu de la plej misteroj de la mondo, ruina loko de la giganto, de la superlativo, de la sprito senekspliko: Tiauxanako.

Multa antaux ol la hispankonkeruloj estis alvenanta al Peruo. Siaj logxuloj desaperis en la brumo de la Ando. Sed la ruinoj de Siaj monumentoj pruvas la sprito de la konstruistoj, kuij levis piramidoj en la cxiel’.

La tiauxanakanoj ne hevis portbestoj nek radoj; nur li aplikis sxtona iloj. Tamen, ili trovis maniero de transporti sxtona blokoj cxirkaux de 100 tunoj, al 40 kilometroj de distanco, tra intermita vojo kaj la granda zono de la Titicaca, lago pli alta de

la mond’. Poste, la blokoj (pli granda ol antigua egiptujanoj usitaj) estis perfekt

e skulptitaj, kaj ili construís gigantaj piramidoj.

Testo de grava prahispana kulturo, la kulturo Tiauxanako, oni kredas kio

havis haveno en la Lago Titikaka kvazaux nun gxi rakontas 20 kilometroj post li. La belegeco de sia kulturo montras la eminente ceramika verko kun la famaj “queros” (ceremonia glasoj), la “huaco-bildo” (tridimesio bildo de humana fazo en vazoj), ankaux toloj kaj speciale la arkitekta konstr

uajxoj, multaj havas astronomia oriento. Cxi tiu kulturo komencis dum jaro 1380 A.C., kaj finigis cxirkaux jaro 1200 D.C. La kerno de la Tiauxanako kulturo estis en Bolivio, sed ili legis gxis Peruo, Cxilio kaj Argentino.

Registaro aprobis referendumo 2008 en Bolivio

2008-07-08T15:52:00.000-07:00

Evo Morales aceptis referendumo por decidi sia futuro kaj de 9 auxtoritatoj de la departamentoj de Bolivio.

Post aprobeco, Morales diris ke li estas preta por submeti sia direkteco kaj de la 9 axtoritatoj, kaj postulis la projekto de legxo de referendumo.

La legxo estis surpreza formo aprobita.

Senato decido okazis turno en la política krizo kio vivas Bolivio, de gxis kelkaj monatojn por la auxtonomio referendumo kaj la batalo inter Morales kaj Sankta Cruzo (oriento).

Por perdi la prezidenteco, Morales necesas ke la “ne” superos la percento atingada dum 2005 balotado kie gajnis per absoluta plimulto.

Auxtonomaj Referendumoj rezultoj

2008-06-15T19:57:00.000-07:00

4 de la 9 dapartamentoj (provincoj) de la Bolivio dicedis fari siaj propraj auxtonoma konstitucio, sen kunordigi kun la resto de departamentoj nek inter ili. La auxtonoma departamentoj estas Santa Cruz, Beni, Pando, Tarija. Cxiu auxtonoma departamento dicedis fari referendumon por aprobi la auxtonomajn constituciojn. La informacio de la rezultoj de cxiu referendumo estas la sekvanta:

Santa Cruz Jes(85.6%) No(14.4%), farita 4/5/2008
Beni Jes(81%) No(19%), farita 1/6/2008
Pando Jes(82%) No(18%), farita 1/5/2008
Tarija Estos fari en 22/6/2008

La registaro opinas ke la abstinado montras ke la popolo de tiuj departamentoj ne volas la auxtonoma konstitucio. En Pando 44% de la popolo ne iris al la balotado, 45% en Beni kaj en Santa Cruz 40%. Vere, tiuj nombroj de abstinado estas normala en la Bolivio.

Post unu monato de la referendumo de Santa Cruz ne estas reala efekto de la auxtonomio kaj la intertrakto inter la registaro kaj la auxtonoma departamentoj estas haltita.

Bolivio: Santa Cruz referendumo

2008-05-16T15:41:00.000-07:00

Eklezio ne povis dialogi antaux referendumo, "Sekure, ajn dialogo estos post la tago" komentis Marcial Chupinagua informisto, de kardinalo Julio Terrazas, cxefauxtoritato.

Reprezentulo de Privata impresarioj bolivianoj, Andrés Torrez, diris ke de Santa Cruz, estas donata la mesajxo de auxtonomio kiel nacia projekto, cxar tio rimarkos kunigon kaj diversajn kulturojn.

4 DE MAJO

Kvazaux 40 % de civitanoj ne partoprenis, 80 % de balotulojn, en Santa Cruz, diris "jes" al la auxtonomio.

Rezultoj okaziz aplauxdojn pro opozicio politika grupo kaj impresarioj, en Santa Cruz ; "MAS" la politika grupo de la prezidento Evo Morales kaj laboristoj asocioj, malakceptis la konsulto.

Dume okazis normala baloto en preskaux cxie, en kelkaj lokoj kiam "plan 3000", estis registritaj batalojn inter registaron grupojn kaj auxtonomiojn grupojn, tiu produktis 20 vunduloj kaj 18 arestitoj.

Nun registaro sercxas dialogi por krei nova Stato konstitucio kaj inkludi auxtonomioj, sed Santa Cruz cxefauxtoritatojn ne volas acepti "indigxena autonomio teritoriajxo", ili volas departamentajxo auxtonomio, cxar povos ricevi grava nombro da mono pro siajn eksportojn.

David Cruz unua Premio Nobelo de la paz en Bolivio.

2008-04-01T15:13:00.000-07:00

Estas en la equipajxo de AL GOR, li partoprenis dum 2003 en la verko de la gvidlibro de Bonaj Practikoj por la uzo de Teroj (arbokampo). La libaro estis publikitaj tie jaro, li skribis la 3 cxapitro. Poste de 2005 al 2007, la IPCC invitis lin al partopreni, sed cxi tiam por fari la Kvara Raporto de Evaluo de IPCC, kie eli montras kiel estas preteriranta la vario de klimato tutmonde.

Sed li skribis precize en la 13 cxapitro, pri Latina Ameriko kaj la arbokampo.

En sudameriko brasil destrui pli arboj kun 2.5 milionoj de hektarioj, kaj poste Bolivio sekvas kun 300 000 hektarioj dum jaro.

Inter 100 ciencistoj de tutmonde, li estas nur boliviano en gajni la premio.

Li ricebis korespondo pri Rajendra Pachauri Prezidento de la IPCC, gratulon via laborado.

BOLIVIO: Inundo en Beni

2008-02-14T13:34:00.000-08:00

Knavino fenomeno, okazas gravajn inundojn en tutan landon, gxis 400 000 personoj suferas, en Trinidad la 40 % estas knavoj kaj knavinoj kio vivas nun kun siajn patrojn en montkavanojn.

"Dum la nokto la korto plengis de akvo", diris Lucien Sánchez de 8 jarojn, sxia familio havis eliri de sxia hejm'.

Malsanojn maltrankviligxas al prezidento kaj axutoritatoj, ili havas timo pro malsanoj de spireco, infektecoj de hxauto kaj stomakecoj.

Kun 51 mortuloj la registaroj deklaris "nacio katastrofo", Brazilo helpas bolivianojn kun helicopterojn.

En Bolivio dangxero sekvas pro la forta pluvo.

EVO POPOLO

2008-02-14T11:06:00.000-08:00

Tonchy Antezana prezentas la vivo de la prezidento Evo Morales

"Evo Popolo ne estas politika fimo. Morales ne estas reprezentanta kiel heroo nek kiel malbona persono, kaj la gento povas diri sian konklusoj", diris Homero Rodas produktisto.

La filmo traktas rekrei la knaveco kaj juneco de Morales.

La filmo finigxis post 8 monatojn de filmeco, oni elektis 4 agistojn por reprezenti malsamajn partoj de la vivo de Evo Morales: Luis Flores (Evo knavo), Jorge Garnica (juno), Valerio Queso (juno) kaj Vidal Ortega (viro).

Queso surprizis al Morales pro la sameco inter ili.

"Mi estis kampisto kaj nun mi estas agisto; sen Evo prezidento, mia songxo neniam plenumigis", diris Queso.

La prezidento de Bolivio Evo Morales iris al la kinejo por vidi la filmo
"EVO POPOLO".

Optika Iluzio

2008-02-01T09:28:00.001-08:00

Baldaux mi skribos pri Bolivio, sed hodiaux mi havas tiu kurioza foto. Nun vi devas plenumi la sekvantaj instrukcioj:

0) Presu sur la imago a la maldekstra, foto aperos en nova fenestro
1) La foto havas cirklo da rozkolora cirkletoj. Kavo movas inter la cirkletoj
2) Vidu la cruceto en la mezo dauxre iuj sekundoj. Vi rimarkos ke la kava konvertas en verda cirkletoj
3) Atendu plu, kaj vi rimarkos ke la rozkolora cirkletoj malaperas kaj nur la verda (antauxe la kavo) cirkleto restas

Cxu vi povas diri kio estas la kauxzo??

Amuzu vin.

Drake Bell - Mi renkontis ismo

2008-01-25T11:50:00.000-08:00

Mi neniam pensis ke estus tre simpla sed
Mi renkontis ismo, Mi renkontis ismo
cxiam mi pensis ke mi estas estinta tre freneza sed
Mi renkontis ismo, Mi renkontis ismo
kaj se vi malfermas via mensono

vi vidos io kio estas interna

hxoro
vi postrestos temp' rimarku
sed se vi vidas interna, mi estas sekura ke vi renkontos...
post viaj sxultroj vi scias kio
mi estos cxiama cxi tie por stari vin kiam vi falos
simple turnu

nur mi scias kio nenio da tio estas eblo
Mi renkontis ismo, Mi renkontis ismo
neniu povas rompi io que estas tre nerompebla
Mi renkontis ismo, Mi renkontis ismo
kaj se vi malfermas via mensono

vi vidos io kio estas interno

hxoro
bone, vi postrestos temp' rimarku
sed se vi vidas interna, mi estas sekura ke vi renkontos...
post viaj sxultroj vi scias kio
mi estos cxiama cxi tie por stari vin kiam vi falos
simple turnu

Oasis -"Tial ne foriru"

2008-01-23T14:35:00.000-08:00

Frida kaj iom frida mateno
ne ekzistas multe kio diri
pri ajxojn retenantajn en mia menson
kaj dume estis tagigxanta
mia aviadilo eliris
kun la ajxojn retenatajn en mia menson

kaj mi volu esti tie kiam
vi estos destruanta
kaj mi volus esti tie kia vi
falus sub la flanko

hxoro
Tial ne foriru
ajn ajxojn ke vi diras
diru ke vi ne foriros
cxiam, neniam
dum la temp' de mia vivo
cxar mi necesas pli temp'
jes, mi necesas pli temp'
por korekti ajojn.

Mi misdiras mia situacio kaj
la ludoj kio mi havas ludi
kun ajxojn retenatajn en mia menson

Mi misdiras mia edukitecon cxar
mi ne povas rakonti vortojn por diri
ajxojn retenatajn en mia menson

kaj mi volus esti ...

hxoro ...

Vi kaj mi, kio estas sukcesinta?
sxajnas cxio ni scias montri estas
malbonajn sentojn

hxoro ...

TABASCO: Grava inundo

2007-11-07T16:22:00.000-08:00

Meksico prezidanto Felipe Calderón anoncis la kreajxo de fondmono por Tabasco, la plej afektita per pli malbona inundo de la lando.
Oni kredas ke la problemo finos dum tri monatojn.

"Ni pensas ke gxis tri monatoj 100% gentojn alvenos al siajn homojn", diris la registo de Tabasco, Andrés Branier.

La forta kaj nekredebla pluvon, estis rekordo en TAbasco en 50 jayojn, 82% de la normala kiu okazis kreskitajxo de riverojn kiel Tacotalpa, Teapa, Oxolotán, Puyacatengo, Pichucalco, Puxcatán, Tulija, La Sierra kaj Viejo Mezcalapa.

Multa gento lasis siajn homojn portinta kelkaj iojn, aliaj subis en siaj tegmentoj.

Tamen, multa gento ne volas eliri de siajn homojn.

Informo

Normale
Dum 30 tagoj pluvas 776 milimetrojn

Nun en Tabasco
Dum 3 tagoj pluvis 303 milimetrojn

Bolivio de la ciel'

2007-08-19T19:07:00.000-07:00

La uesta flanko de la Bolivio estas transirita pro la granda masa da montoj de la Andoj ("Los Andes"). Tradicie, la plej gravaj urboj el Bolivio estis en tie: Oruro, Potosí, La Paz. La granda mineralricxajxo (argxento kaj stano unue; oro kaj zinko nun), faris ke tiuj urboj populigxis multe. Dum flugo de Sucre al La Paz mi fotis la Andoj de la cxiel. En la unua fotajxo vi povos vidi, al la horizonto, la lago Poopo. La blanka makulo for estas la salejo de Ujuni, dezerto da salo kiu kovras 10600 Km2.

La lastaj fotoj montras la urbo de La Paz.